lephans.com

Mục đích ẩn sau mức thuế 46% của Hoa Kỳ

Mức thuế quan 46% Hoa Kỳ áp dụng với Việt Nam không đơn thuần là biện pháp bảo hộ thương mại hay công cụ cân bằng cán cân thương mại. Đằng sau đó là mục tiêu chiến lược nhằm thúc đẩy minh bạch và tuân thủ trong hệ thống quản lý nguồn gốc hàng hóa của các quốc gia có quan hệ thương mại lớn với Mỹ.

Hoa Kỳ đang sử dụng đòn bẩy thuế quan để:
Buộc các nước phải nghiêm túc kiểm soát vấn đề gian lận xuất xứ
Tạo ra hệ thống truy xuất nguồn gốc đáng tin cậy
Ngăn chặn hiện tượng “chuyển tải” nhằm lách thuế

Vấn đề trọng tâm: Quản lý chứng nhận xuất xứ (CO)

Giấy chứng nhận xuất xứ đang trở thành tâm điểm trong cuộc đấu tranh thương mại toàn cầu. Tại Việt Nam, cơ chế cấp và quản lý CO đang bộc lộ nhiều hạn chế:

Lỗ hổng trong quy trình hiện tại:
Thiếu cơ chế kiểm tra chéo giữa nguyên liệu nhập khẩu và thành phẩm xuất khẩu
Quy trình chứng nhận thiếu minh bạch, còn dựa nhiều vào khai báo từ doanh nghiệp
Hệ thống kiểm tra, giám sát hậu kiểm chưa đủ mạnh

Hậu quả của việc quản lý lỏng lẻo:
Tạo điều kiện cho việc “mượn xuất xứ” Việt Nam để lách thuế
Sản phẩm chỉ có 10% giá trị gia tăng tại Việt Nam vẫn được ghi nhận là 40%
Gây tổn hại uy tín thương mại quốc gia và các doanh nghiệp tuân thủ

Thuế quan – Động lực cho cải cách hệ thống

Áp lực từ thuế quan Hoa Kỳ có thể được chuyển hóa thành động lực cải cách tích cực:

1. Hiện đại hóa hệ thống quản lý xuất xứ
   Áp dụng công nghệ blockchain để tạo hệ thống truy xuất không thể làm giả
   Liên thông dữ liệu giữa hải quan, thuế, và cơ quan cấp CO
   Chuyển từ quy trình “giấy tờ” sang nền tảng điện tử minh bạch
2. Thiết lập cơ chế giám sát nghiêm ngặt
   Tăng cường thanh tra tại nhà máy để xác minh quy trình sản xuất thực tế
   Kiểm toán định kỳ các doanh nghiệp có khối lượng xuất khẩu lớn
   Chia sẻ thông tin với cơ quan hải quan Hoa Kỳ và đối tác quốc tế
3. Xây dựng hệ thống xử phạt đủ sức răn đe
   Áp dụng mức phạt tương xứng với lợi nhuận thu được từ gian lận
   Tạo cơ chế tố giác và bảo vệ người tố cáo hành vi gian lận
   Công khai danh tính và hình phạt với doanh nghiệp vi phạm

Lợi ích dài hạn từ minh bạch hóa nguồn gốc hàng hóa

Việc đáp ứng yêu cầu minh bạch nguồn gốc sẽ mang lại nhiều lợi ích vượt xa việc chỉ đối phó với thuế quan:

Đối với Việt Nam:
Nâng cao vị thế và uy tín trong chuỗi cung ứng toàn cầu
Thu hút đầu tư chất lượng cao từ các tập đoàn đa quốc gia
Tạo động lực phát triển công nghiệp phụ trợ trong nước

Đối với doanh nghiệp:
Giảm chi phí tuân thủ dài hạn nhờ quy trình rõ ràng
Tạo lợi thế cạnh tranh dựa trên chất lượng thay vì trốn tránh quy định
Tiếp cận dễ dàng hơn với các thị trường đòi hỏi cao về truy xuất nguồn gốc

Đối với người tiêu dùng:
Đảm bảo chất lượng và nguồn gốc sản phẩm minh bạch
Hỗ trợ quyết định mua sắm có trách nhiệm
Bảo vệ khỏi hàng giả, hàng kém chất lượng

Chiến lược thích ứng cho doanh nghiệp Việt Nam

Để thích ứng với yêu cầu minh bạch nguồn gốc ngày càng cao, doanh nghiệp Việt Nam cần:

Ngắn hạn:
Rà soát toàn bộ chuỗi cung ứng và quy trình sản xuất
Đầu tư vào hệ thống quản lý dữ liệu và truy xuất nguồn gốc
Tuân thủ nghiêm ngặt quy định về khai báo xuất xứ

Trung hạn:
Tăng cường tỷ lệ nội địa hóa thực chất
Phát triển quan hệ với nhà cung cấp nội địa thay vì nhập khẩu
Xây dựng thương hiệu dựa trên giá trị “Made in Vietnam” chân chính

Dài hạn:
Chuyển đổi mô hình từ gia công sang phát triển sản phẩm
Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để tạo giá trị gia tăng cao
Hình thành cụm ngành tích hợp toàn diện tại Việt Nam

Thuế quan của Hoa Kỳ, dù gây áp lực ngắn hạn, đang tạo ra cơ hội cho Việt Nam cải cách hệ thống quản lý nguồn gốc hàng hóa theo hướng minh bạch, hiệu quả và đáng tin cậy. Thay vì chỉ tìm cách đối phó tạm thời, Việt Nam cần nhìn nhận đây là điểm khởi đầu cho một hành trình chuyển đổi dài hạn, hướng tới vị thế cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu và mối quan hệ thương mại bền vững với các đối tác quốc tế.

uyn.one

Sau khi đọc bài của LVan Le